Tamamý

100. KURULUÞ YILINDA BÝR BAÞKENT TAKIMI Murat Onat Bu yazýmda sizlerle 100. kuruluþ yýlýnda Ankaragücü Spor Kulübü?ne ait ilginç þeyler paylaþacaðým. Ankaragücü belki de Türkiye Liglerinin en renkli sicile sahip bir kulübü.

Bursaspor ve ANKARAGÜCÜ Anadolu takýmlarý içinde sporseverler arasýnda en fanatik seyirciye sahip takýmlar olarak bilinir. Bu iki takým arasýnda diðer takýmlara örnek olacak kardeþlik baðý bulunmakta. ANKARAGÜCÜ ile Bursaspor?u birleþtiren ise fanatik bir Bursaspor taraftarý olan Abdülkerim? Bursaspor?un maçlarýný kaçýrmayan Abdülkerim üniversiteyi kazanarak Ankara?da eðitime baþlar. ANKARAGÜCÜ maçlarýnda kýsa sürede tribünlerdeki ANKARAGÜCÜ taraftarýyla çok sýcak iliþkiler kurar. Abdülkerim, okul sonrasýnda Mardin?de asteðmen olarak askerlik yaparken þehit düþer. Bursa?daki cenazesine bine yakýn ANKARAGÜCÜ taraftarý iþtirak eder. Böylece iki takým arasýnda büyük bir yakýnlýk baþlar. Öyle ki; ANKARAGÜCÜ maçýnýn 16. dakikasýnda ANKARAGÜCÜ taraftarlarý Bursaspor lehine tezahürat yapar. Bursaspor taraftarlarý da maçlarýnýn 6. Dakikasýnda ANKARAGÜCÜ için tezahüratta bulunarak dostluklarýný her maçta tazeler. Türkiye?de spor futbolla özdeþleþmiþtir, ANKARAGÜCÜ deyince de ilk akla gelen tabi ki MKE ANKARAGÜCÜ Futbol takýmý gelir.

ANKARAGÜCÜ Takýmýnýn kuruluþ kökeninin Ýstanbul?a dayandýðýný görüyoruz. Bu yüzden bu takýma ?Baþkent Takýmý? denmesi gayet uygun düþmektedir. Savaþ aletleri üretim ve tamir atölyesi çalýþanlarý; o günkü adýyla Ýmalat-ý Harbiye Tamir Atölyesi mensuplarý takýmýn temeli atmýþtýr. Kuruluþunda iki ayrý takým var. Aslýnda ayný topluluk 31.08.1910 tarihinde ayný gün iki ayrý takým kurarak yola çýkýyor; Altýnörs Ýdmanyurdu ve Turan Sanatkârangücü? Ýki kulübün uzun yýllar sonra Ankara?da yollarýnýn birleþtiðini görüyoruz. ANKARAGÜCÜ mazisinde gazileri yanýnda þehitleri de barýndýran bir takým.

Kurtuluþ Savaþý sýrasýnda Mustafa Kemal?in çaðrýsý üzerine Altýnörs Ýdmanyurdu kulübü mensuplarý Ankara?ya geçer, bu yolculukta düþmanla savaþýrlar ve 3 þehitle Ankara?ya gelerek cephane imalatý için geceli gündüzlü çalýþýrlar. Altýnörs Ýdmanyurdu Ankara?da; ?Anadolu Sanatkârangücü? adý altýnda tekrar faaliyete geçer.Yine Ankara?ya geçmiþ olan, Ýmalat-ý Harbiye tamirhanesinde çalýþan demir usta ve iþçileri de Turan Sanatkârangücü?nü kurarak faaliyete baþlarlar. 1923 yýlýna kadar ayrýlýk sürer. Her iki kulübün baþkaný olan tamirhane müdürü Mehmet Nuri iki kulübün ortak kongreyle; Anadolu ? Turan Sanatkârangücü adý altýnda birleþmelerini saðlar.

Anadolu ? Turan Sanatkârangücü 1923 ? 1924 sezonu lig maçlarýný þampiyon olarak tamamlar. 1924 ? 1925 sezonunda Muhafýzgücü ile oynadýðý lig maçýnda meydana gelen olaylar nedeniyle kulüp ligden ihraç edilir ve þimdiki Spor Federasyonu diyebileceðimiz, TÝCÝ (Türkiye Ýdman Cemiyetleri Ýttifaký) tarafýndan kaydý silinir. Kulüp yönetim kurulu, Ýmalat-ý Harbiye Spor kulübü adý ile tescilini yaptýrarak tekrar liglere katýlma hakkýný elde eder. Mustafa Kemal?in Kurtuluþ Savaþý sonrasýnda Ýmalat-ý Harbiye Genel Müdürlüðünü ve Kulübü ziyaretleri sýrasýnda yaptýklarý sohbetten esinlenerek renklerini sarý ? lacivert olarak belirler. Ýmalat-ý Harbiye ismini kullanmalarýnýn yasaklanmasý üzerine; 1933?te Ýstanbul ve diðer birçok Anadolu illerinden katýlýmlarla büyük bir kongre yapýlýr. Çok hareketli konuþmalarýn yapýldýðý bu kongrede, kulübün ?ANKARAGÜCÜ Gençlik ve Spor Kulübü? adý ile faaliyetini sürdürmesine karar verilir. 1938 yýlýnda yürürlüðe giren ?Cemiyetler, Mýntakavi(yer ismi) isim kullanamazlar? hükmü nedeni ile Kulübün adýný bu sefer ?As-Fa Gücü? olarak deðiþtirmek zorunda kalýrlar.

Spor teþkilatý, 1942 yýlýnda ?mýntakavi? isimler alabileceklerini açýklar. Bunun üzerine yapýlan kongrede ?As-Fa ANKARAGÜCÜ Gençlik ve Spor Kulübü? adýný alýr. Lig?ten Tekrar Ýhraç Sene 1942, sivil kulüp yöneticilerinin itirazýyla; 1942 ? 1943 sezonu maçlarýnýn ?asker? sivil? iki grup halinde oynanmasýna karar verilir. AS-FA ANKARAGÜCÜ askeri ligde, Gençlerbirliði ise sivil ligde þampiyon olur. Ankara þampiyonluðu için iki takýmýn karþýlaþmasý gerekir. Ýki kulüp arasýndaki rekabete bir de asker- sivil konusu karýþýnca bu maçý yönetecek hakem bulmakta güçlük yaþanýr. Gazi Eðitim Enstitüsünde öðretmen olarak görev yapan Ýngiltere Federasyonuna mensup Mr. Prior?un hakemliði üzerinde anlaþma saðlanýr. AS-FA ANKARAGÜCÜ takýmý sahada 7 kiþi kalýr ve Gençlerbirliði?ne 4 ? 2 yenilerek þampiyonluðu kaybeder. Yöneticiler kural hatasý yapýldýðý iddiasý ile maçýn tekrarlanmasýný ister, fakat dönemin kudretli valisi Nevzat Tandoðan?ýn baþkanlýðýný yaptýðý toplantýda; ?siz misiniz buna itiraz eden!? dercesine maçýn tekrarý yerine kulübün bir yýl müsabakalardan men edilmesine karar verilmiþtir. Karar tarihinde Tümgeneral Fikret Karabudak Askeri Fabrikalar Umum Müdürü ve kulübün hami baþkanýdýr.

Karabudak Paþa?nýn giriþimleri sonucu ihraç kararý geri alýnýr ve kulüp 1947 yýlýndan itibaren tekrar maçlara katýlmaya baþlar. Ligden Bu Defa Kendileri Çekiliyor 1947 yýlýnda Ankara?da lig maçlarýna katýlan kulüp sayýsý 32′ye yükseltilmiþtir. Lig heyeti bu yüzden 32 kulübü 8′er takýmlýk 4 guruba ayýrýr. Lig yönetimi askeri takýmlarý Sarý grupta toplamýþtýr, AS-FA bu grupta ikinci olur ve play-off müsabakalarýna katýlma hakkýný elde eder.

Play ? off müsabakalarýnýn ortasýna gelindiðinde Genel Kurmay Baþkanlýðý askeri güçlerin sivil kulüpler ile maç yapmasýný yasaklar. AS-FA Bu karar gereði lig maçlarýndan çekilmek zorunda kalýr. Hüviyet Deðiþtirerek Lige Devam 1948 yýlýnda yapýlan ilk kongrede ?Cemiyetler Yasasýna göre sivil kulüpler arasýnda faaliyet gösterebilecekleri yeni bir tüzük hazýrlanmasý? kararý alýnýr. Komisyon çalýþmalarýný çok kýsa bir sürede tamamlayarak yeni tüzüðü 31.07.1948 tarihli kongrede kabul eder ve ?ANKARAGÜCÜ GENÇLÝK SPOR KULÜBÜ? adý ile liglere katýlým saðlanýr. Mevzuat deðiþikliklerinin ANKARAGÜCÜ kulübüne büyük etkisi olmuþtur.

Ama bir mevzuat deðiþikliði var ki; bu gün bile tartýþýlmakta; Kenan Evren?in 12 Eylül Harekatý/Darbesi sonrasýnda ANKARAGÜCÜ?nün Türkiye Kupasý?ný kazanmasý üzerine çýkarttýðý yasayla 2. ligden 1. Lige çýkartmasý? Ýlginçtir; yasa ayný þekilde durmasýna karþýn 30 yýla yakýn süredir ?Kupa Beyi?nin bu baþarýsýný tekrar edebilen bir baþka futbol takýmý henüz çýkmamýþtýr

Necdet GÜMÜÞ