Tamamı

100. KURULUŞ YILINDA BİR BAŞKENT TAKIMI Murat Onat Bu yazımda sizlerle 100. kuruluş yılında Ankaragücü Spor Kulübü?ne ait ilginç şeyler paylaşacağım. Ankaragücü belki de Türkiye Liglerinin en renkli sicile sahip bir kulübü.

Bursaspor ve ANKARAGÜCÜ Anadolu takımları içinde sporseverler arasında en fanatik seyirciye sahip takımlar olarak bilinir. Bu iki takım arasında diğer takımlara örnek olacak kardeşlik bağı bulunmakta. ANKARAGÜCÜ ile Bursaspor?u birleştiren ise fanatik bir Bursaspor taraftarı olan Abdülkerim? Bursaspor?un maçlarını kaçırmayan Abdülkerim üniversiteyi kazanarak Ankara?da eğitime başlar. ANKARAGÜCÜ maçlarında kısa sürede tribünlerdeki ANKARAGÜCÜ taraftarıyla çok sıcak ilişkiler kurar. Abdülkerim, okul sonrasında Mardin?de asteğmen olarak askerlik yaparken şehit düşer. Bursa?daki cenazesine bine yakın ANKARAGÜCÜ taraftarı iştirak eder. Böylece iki takım arasında büyük bir yakınlık başlar. Öyle ki; ANKARAGÜCÜ maçının 16. dakikasında ANKARAGÜCÜ taraftarları Bursaspor lehine tezahürat yapar. Bursaspor taraftarları da maçlarının 6. Dakikasında ANKARAGÜCÜ için tezahüratta bulunarak dostluklarını her maçta tazeler. Türkiye?de spor futbolla özdeşleşmiştir, ANKARAGÜCÜ deyince de ilk akla gelen tabi ki MKE ANKARAGÜCÜ Futbol takımı gelir.

ANKARAGÜCÜ Takımının kuruluş kökeninin İstanbul?a dayandığını görüyoruz. Bu yüzden bu takıma ?Başkent Takımı? denmesi gayet uygun düşmektedir. Savaş aletleri üretim ve tamir atölyesi çalışanları; o günkü adıyla İmalat-ı Harbiye Tamir Atölyesi mensupları takımın temeli atmıştır. Kuruluşunda iki ayrı takım var. Aslında aynı topluluk 31.08.1910 tarihinde aynı gün iki ayrı takım kurarak yola çıkıyor; Altınörs İdmanyurdu ve Turan Sanatkârangücü? İki kulübün uzun yıllar sonra Ankara?da yollarının birleştiğini görüyoruz. ANKARAGÜCÜ mazisinde gazileri yanında şehitleri de barındıran bir takım.

Kurtuluş Savaşı sırasında Mustafa Kemal?in çağrısı üzerine Altınörs İdmanyurdu kulübü mensupları Ankara?ya geçer, bu yolculukta düşmanla savaşırlar ve 3 şehitle Ankara?ya gelerek cephane imalatı için geceli gündüzlü çalışırlar. Altınörs İdmanyurdu Ankara?da; ?Anadolu Sanatkârangücü? adı altında tekrar faaliyete geçer.Yine Ankara?ya geçmiş olan, İmalat-ı Harbiye tamirhanesinde çalışan demir usta ve işçileri de Turan Sanatkârangücü?nü kurarak faaliyete başlarlar. 1923 yılına kadar ayrılık sürer. Her iki kulübün başkanı olan tamirhane müdürü Mehmet Nuri iki kulübün ortak kongreyle; Anadolu ? Turan Sanatkârangücü adı altında birleşmelerini sağlar.

Anadolu ? Turan Sanatkârangücü 1923 ? 1924 sezonu lig maçlarını şampiyon olarak tamamlar. 1924 ? 1925 sezonunda Muhafızgücü ile oynadığı lig maçında meydana gelen olaylar nedeniyle kulüp ligden ihraç edilir ve şimdiki Spor Federasyonu diyebileceğimiz, TİCİ (Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı) tarafından kaydı silinir. Kulüp yönetim kurulu, İmalat-ı Harbiye Spor kulübü adı ile tescilini yaptırarak tekrar liglere katılma hakkını elde eder. Mustafa Kemal?in Kurtuluş Savaşı sonrasında İmalat-ı Harbiye Genel Müdürlüğünü ve Kulübü ziyaretleri sırasında yaptıkları sohbetten esinlenerek renklerini sarı ? lacivert olarak belirler. İmalat-ı Harbiye ismini kullanmalarının yasaklanması üzerine; 1933?te İstanbul ve diğer birçok Anadolu illerinden katılımlarla büyük bir kongre yapılır. Çok hareketli konuşmaların yapıldığı bu kongrede, kulübün ?ANKARAGÜCÜ Gençlik ve Spor Kulübü? adı ile faaliyetini sürdürmesine karar verilir. 1938 yılında yürürlüğe giren ?Cemiyetler, Mıntakavi(yer ismi) isim kullanamazlar? hükmü nedeni ile Kulübün adını bu sefer ?As-Fa Gücü? olarak değiştirmek zorunda kalırlar.

Spor teşkilatı, 1942 yılında ?mıntakavi? isimler alabileceklerini açıklar. Bunun üzerine yapılan kongrede ?As-Fa ANKARAGÜCÜ Gençlik ve Spor Kulübü? adını alır. Lig?ten Tekrar İhraç Sene 1942, sivil kulüp yöneticilerinin itirazıyla; 1942 ? 1943 sezonu maçlarının ?asker? sivil? iki grup halinde oynanmasına karar verilir. AS-FA ANKARAGÜCÜ askeri ligde, Gençlerbirliği ise sivil ligde şampiyon olur. Ankara şampiyonluğu için iki takımın karşılaşması gerekir. İki kulüp arasındaki rekabete bir de asker- sivil konusu karışınca bu maçı yönetecek hakem bulmakta güçlük yaşanır. Gazi Eğitim Enstitüsünde öğretmen olarak görev yapan İngiltere Federasyonuna mensup Mr. Prior?un hakemliği üzerinde anlaşma sağlanır. AS-FA ANKARAGÜCÜ takımı sahada 7 kişi kalır ve Gençlerbirliği?ne 4 ? 2 yenilerek şampiyonluğu kaybeder. Yöneticiler kural hatası yapıldığı iddiası ile maçın tekrarlanmasını ister, fakat dönemin kudretli valisi Nevzat Tandoğan?ın başkanlığını yaptığı toplantıda; ?siz misiniz buna itiraz eden!? dercesine maçın tekrarı yerine kulübün bir yıl müsabakalardan men edilmesine karar verilmiştir. Karar tarihinde Tümgeneral Fikret Karabudak Askeri Fabrikalar Umum Müdürü ve kulübün hami başkanıdır.

Karabudak Paşa?nın girişimleri sonucu ihraç kararı geri alınır ve kulüp 1947 yılından itibaren tekrar maçlara katılmaya başlar. Ligden Bu Defa Kendileri Çekiliyor 1947 yılında Ankara?da lig maçlarına katılan kulüp sayısı 32′ye yükseltilmiştir. Lig heyeti bu yüzden 32 kulübü 8′er takımlık 4 guruba ayırır. Lig yönetimi askeri takımları Sarı grupta toplamıştır, AS-FA bu grupta ikinci olur ve play-off müsabakalarına katılma hakkını elde eder.

Play ? off müsabakalarının ortasına gelindiğinde Genel Kurmay Başkanlığı askeri güçlerin sivil kulüpler ile maç yapmasını yasaklar. AS-FA Bu karar gereği lig maçlarından çekilmek zorunda kalır. Hüviyet Değiştirerek Lige Devam 1948 yılında yapılan ilk kongrede ?Cemiyetler Yasasına göre sivil kulüpler arasında faaliyet gösterebilecekleri yeni bir tüzük hazırlanması? kararı alınır. Komisyon çalışmalarını çok kısa bir sürede tamamlayarak yeni tüzüğü 31.07.1948 tarihli kongrede kabul eder ve ?ANKARAGÜCÜ GENÇLİK SPOR KULÜBÜ? adı ile liglere katılım sağlanır. Mevzuat değişikliklerinin ANKARAGÜCÜ kulübüne büyük etkisi olmuştur.

Ama bir mevzuat değişikliği var ki; bu gün bile tartışılmakta; Kenan Evren?in 12 Eylül Harekatı/Darbesi sonrasında ANKARAGÜCÜ?nün Türkiye Kupası?nı kazanması üzerine çıkarttığı yasayla 2. ligden 1. Lige çıkartması? İlginçtir; yasa aynı şekilde durmasına karşın 30 yıla yakın süredir ?Kupa Beyi?nin bu başarısını tekrar edebilen bir başka futbol takımı henüz çıkmamıştır

Necdet GÜMÜŞ